Tekst Tanja Morsheim en Daphne Bouman, Platform31
Foto Zayaz

Door op buurtniveau naar de leefbaarheid te kijken, werkt woningcorporatie Zayaz aan vitale wijken. De huurdersorganisaties zijn hierbij vaste en gelijkwaardige gesprekspartners. Samen met de gemeente en zorg- en welzijnsorganisaties zoeken zij naar oplossingen voor bewoners. Voorzitters Diny Peters- van Gorp van het Stedelijk Huurdersplatform ’s-Hertogenbosch en Corry van den Wildenberg van Huurders Belangen Vereniging-Zayaz streven naar een aanpak op buurtniveau. Zij en Simone van Raak (strategisch adviseur en maatschappelijk ontwikkelaar bij Zayaz) lichten toe hoe het abstracte niveau van bijvoorbeeld de portefeuillestrategie steeds meer samenvalt met de behoeften van de huurders op buurtniveau.

Dit jaar maakten de Bossche woningcorporaties, gemeente en huurdersbelangenvereniging meerjarige prestatieafspraken. De bedoeling is dat er per jaar een uitvoeringsagenda wordt vastgesteld. De meerjarige prestatieafspraken zijn hiervoor de basis. Een pijler in de meerjarige prestatieafspraken is het versterken van de draagkracht en weerbaarheid van buurten. Hierin wordt de samenwerking met allerlei organisaties onderstreept, van projectontwikkelaars tot zorginstellingen.

“In de buurt komt alles bij elkaar, daarom heb je zowel fysieke maatregelen als woningbouw nodig, en sociale inzet zoals vanuit welzijn en zorg.”

“Onder leefbaarheid verstaan we buurten waar bewoners met veel plezier wonen en zich thuis voelen. Voor de ene buurt is dat wat anders dan voor de andere”, aldus Diny Peters-van Gorp. In de prestatieafspraken is ervoor gekozen om op deze manier 'de buurt als vindplaats’ als uitgangspunt te nemen voor wat moet gebeuren in de buurt. Dat is een echte erkenning van onze inbreng. 

 “In de buurt komt alles bij elkaar, daarom heb je zowel fysieke maatregelen als woningbouw nodig, en sociale inzet zoals vanuit welzijn en zorg”, aldus Simone van Raak. Door bijvoorbeeld huurbeleid, sociaal beheer en nieuwbouw werkt Zayaz aan het differentiëren van buurten. Gebiedsgericht bekijkt de woningcorporatie hoe je met hogere of lagere huurprijzen het verschil kan maken voor een buurt. 

Manifest Leefbaarheid in buurten en complexen

HBV-Zayaz (Huurders Belangen Vereniging- Zayaz 's-Hertogenbosch) schreef afgelopen jaar (2020) een manifest om aandacht te vragen voor de oplopende druk op de buurten. Wanneer een huurder in een kwetsbare situatie terecht komt, kan er overlast ontstaan in de buurt. Een zachte landing in de buurt kan helpen. Vandaar dat HBV-Zayaz in dit manifest aanbevelingen doet die staan voor passende begeleiding van zorgbehoevenden. Het manifest is in ontvangst genomen door de bestuurder van Zayaz, Mohamed Acharki.

Prettig wonen in de buurt

 “In de buurt moeten mensen kunnen vinden wat zij nodig hebben om prettig te kunnen wonen. Met de buurt als vindplaats kun je gaan differentiëren binnen de wijk en tussen buurten. Daardoor kan je inspelen op wat er op buurtniveau nodig is. Dat kan dus betekenen dat je in een bepaalde buurt richt op andere huurders dan in een andere buurt."  Vanuit de buurt ga je met fysieke en sociale inzetkijken wat de buurt nodig heeft”, aldus Simone van Raak. 

Thuis in de wijk is een voorbeeld van de buurt als vindplaats. Het is een samenwerking en een netwerk van huurders, andere bewoners, hulporganisaties, de wijkagent, woningcorporaties en nog veel meer. Binnen deze samenwerking is er één fysieke plek in de wijk ingericht waar bewoners terecht kunnen met al hun vragen. “Het is een plek die bijna altijd bemenst is. De diverse partijen weten elkaar hierdoor nog makkelijker te vinden. De bewoner hoeft het niet zelf te gaan zoeken naar oplossingen." Aanleiding voor deze manier van samen werken is onder andere dat door de ontwikkelingen in de zorg meer zorgbehoevende mensen in de wijk komen te wonen. Van Raak: “We starten niet vanuit het niets, je borduurt voort op de professionals die al in de wijk werken en we kijken wat we hieraan kunnen toevoegen." Op deze manier ontstaat er een netwerk met korte lijnen tussen huurders en professionals op buurtniveau.

Bovenaanzicht Sint Teunislaan in Den Bosch
Een bovenaanzicht van de Sint Teunislaan. Bron: Zayaz

Rol huurdersorganisatie

De vertegenwoordigers van het huurdersplatform hebben hun rol scherp voor ogen: “Onze rol is gericht op het welzijn van degene die in het bezit woont”, stelt Corry van den Wildenberg, voorzitter van het huurdersplatform. “Wij hebben minder knoppen dan de woningcorporatie of de gemeente om aan te draaien, maar wij vertegenwoordigen wel de hoofdrolspeler: de bewoner. De bewoner moet fijn zijn leven kunnen leiden en daar gaan wij het gesprek over aan met corporaties en gemeente. Uiteindelijk werken we aan hetzelfde doel, maar vanuit andere invalshoeken.” Ze vult aan dat het soms lastig is om de behoefte van de zittende huurders en de toekomstige huurders bij elkaar te brengen.

Het stedelijk huurdersplatform organiseert daarom elk jaar bijeenkomsten waar álle huurders welkom zijn, zittende en toekomstige huurders. Op dit moment met de coronarestricties is het wel lastiger om huurders te bereiken. “Fysieke bijeenkomsten, over kwetsbaarheid in de wijk bijvoorbeeld, kunnen helaas niet doorgaan. Uit een digitaal alternatief haal je niet hetzelfde op", geeft Diny Peters- van Gorp aan. “We hopen dat we in het najaar wel in de gelegenheid zijn om een eerder geplande expertmeeting met veel huurders te houden. En die bijeenkomst zal er door het uitstel wel anders uitzien, want er is natuurlijk in het afgelopen jaar ook wel wat gebeurd.  De ontwikkelingen hebben, ondanks Corona, niet stil gestaan. Het is belangrijk om ook nu als huurdersorganisatie contact te blijven opzoeken met de huurders, zeker bij de instroom van kwetsbare bewoners. “We willen geen stempels op personen of buurten drukken. Daarom definiëren we kwetsbaren als situaties waarin een stapje meer gezet moet worden om mensen prettig te laten wonen."

Buren ontmoeten nieuwe buren

Buren ontmoeten nieuwe buren is een initiatief waar de HBV-Zayaz en Zayaz mee bezig zijn. Het idee is dat alle huidige bewoners twee kaartjes ontvangen waarop ruimte is voor naam en telefoonnummer. Iedereen krijgt twee kaartjes om er aan elke buur één te geven. “We zijn tegenwoordig meer op onszelf gericht, maar door middel van dit kaartje ken je in ieder geval elkaars naam”, legt Corry uit. Als nieuwe huurder heeft zij dit kaartje 20 jaar geleden ook gekregen van haar buren en wil zij dit initiatief nieuw leven in blazen. “Zo voorkom je onbekend is onbemind en maken we de stap naar ontmoeting kleiner."

Vertrouwen

Uit de actieve rol van de huurdersorganisatie, van meerjarige prestatieafspraken tot en met de buurt als vindplaats blijkt ook het vertrouwen dat huurdersorganisaties, corporaties en gemeente onderling hebben. Het opbouwen van het vertrouwen is een geleidelijk proces, waarin de partijen elkaar moeten leren kennen en ook erkennen dat je dezelfde belangen hebt. “Wij van het stedelijk huurdersplatform zijn ervan overtuigd dat het belangrijk is om te kijken vanuit de buurt. Nu dat meegenomen is in de prestatieafspraken, hebben we het gevoel dat de huurder serieus wordt genomen. We herkennen ons hierdoor heel erg in de meerjarige afspraken. Het is een duidelijke omslag geweest in het denken die we als huurdersorganisaties ingebracht hebben en die de andere  partners hebben overgenomen. Deze ontwikkeling laat zien dat we als gelijkwaardige partners het gesprek hebben over wonen in ‘s-Hertogenbosch", vertelt Diny. 

Tips uit Den Bosch

  • Het stedelijk huurdersplatform tipt om te investeren in samenwerking en vertrouwen. “Probeer een goede basis te hebben door met elkaar duidelijk te maken welk doel je hebt,” aldus Diny Peters- van Gorp. 
  • De woningcorporatie vult dit aan: “Investeer in elkaar. De oplossing ligt vaak bij de ander, een goed netwerk is daarom belangrijk. Het fysieke en sociale zijn gekoppeld.” Er wordt minder gekeken naar het exact behalen van de cijfers, maar meer naar de trends. “Hiervoor moet je je als woningcorporatie ook open opstellen”, aldus Simone van Raak.
  • Door met elkaar te werken, naar elkaar te luisteren en elkaar aan te vullen kijk je vanuit verschillende invalshoeken naar de buurt. “Kijk goed naar wat er in de buurt gebeurt en wat daar nodig is”, sluit Diny af.